Słowniczek do listy pożyczek i chwilówek

Zanim podpiszesz umowę z którąkolwiek firmą z naszej listy pożyczek i chwilówek, warto wiedzieć, co naprawdę oznaczają pojęcia z formularzy, harmonogramów i regulaminów. Tłumaczymy każde z nich w jednym zdaniu — bez prawniczego żargonu, z myślą o klientach chwilówek, pożyczek gotówkowych i finansowania dla firm.

BIK: Biuro Informacji Kredytowej — centralna baza historii kredytowej w Polsce. Pozytywne wpisy poprawiają scoring, negatywne pozostają przez 5 lat.
BNPL: Buy Now, Pay Later — odroczona płatność za zakupy, zwykle 30 dni bez odsetek lub 3–4 raty (PayPo, Twisto, Allegro Pay).
Capitał: Kwota, którą realnie pożyczasz — bez kosztów. To od niej liczone są odsetki.
Harmonogram spłat: Wykaz terminów i kwot poszczególnych rat. Dostajesz go razem z umową — sprawdzaj go zawsze przed podpisem.
Karencja: Okres, w którym nie spłacasz kapitału (płacisz tylko odsetki). Spotykana w pożyczkach ratalnych i hipotekach.
Konsolidacja: Połączenie kilku zobowiązań w jedno z niższą ratą. Pożyteczna, gdy obniża RRSO; ryzykowna, gdy tylko wydłuża okres spłaty.
KRD / ERIF / BIG: Biura informacji gospodarczej, czyli rejestry dłużników. Firmy pożyczkowe sprawdzają je obok BIK przed udzieleniem pożyczki.
Nadpłata: Dodatkowa wpłata ponad ratę, która skraca okres spłaty lub zmniejsza kolejne raty. Przy pożyczkach konsumenckich zwykle bezpłatna.
Odsetki nominalne: Roczne oprocentowanie kapitału. W Polsce ograniczone ustawowo do 2× stopy referencyjnej NBP + 3,5 p.p.
Pozaodsetkowe koszty kredytu: Wszystkie koszty inne niż odsetki: prowizja, ubezpieczenie, opłata przygotowawcza. Limit ustawowy: 45% kwoty rocznie + 25% niezależnie od okresu.
Prowizja: Jednorazowa opłata za udzielenie pożyczki, doliczana do kwoty kapitału lub potrącana z wypłaty.
PSD2 / Open Banking: Unijna dyrektywa pozwalająca firmom (za zgodą klienta) pobierać historię konta w celu weryfikacji dochodów i scoringu.
Refinansowanie / rolowanie: Przedłużenie chwilówki za dodatkową opłatą. Z reguły bardzo drogie i ryzykowne — to klasyczny początek spirali zadłużenia.
RIP KNF: Rejestr Instytucji Pożyczkowych prowadzony przez Komisję Nadzoru Finansowego. Firma poza rejestrem działa nielegalnie.
RRSO: Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania — koszt pożyczki w skali roku z uwzględnieniem wszystkich opłat obowiązkowych. Najważniejszy parametr porównawczy.
Scoring: Punktowa ocena wiarygodności kredytowej obliczana automatycznie przez algorytmy bankowe. Im wyższa, tym lepsze warunki dostaniesz.
Spirala zadłużenia: Sytuacja, w której bierzesz kolejne pożyczki, żeby spłacić poprzednie. Z czasem rośnie kapitał i raty pochłaniają cały dochód.